Zwart - wit

Regelmatig hoor en lees je over reeën met een afwijkende vachtkleur. Meestal gaat het over dieren met een zwarte vacht (melanisme). Een verschijnsel dat bij veel diersoorten voorkomt. Dergelijke reeën werden ook regelmatig gezien in natuurgebieden in de omgeving van mijn woonplaats hoewel ik er nog nooit een gezien had. Een paar jaar geleden hoorde ik dat er al een tijdje een witte reebok gezien werd in een groot natuurgebied in de buurt. Ik kwam daar regelmatig maar ook deze bijzondere bok had ik nog nooit gezien.

Op een mooie ochtend in het voorjaar was ik al weer vroeg in dit gebied aan het wandelen en fotograferen. Zoals vaak ging ik ook deze ochtend eerst op zoek naar reeën, en dan vooral naar de witte bok, in de hoop er een paar mooie foto’s van te kunnen maken. Iets wat ik ondanks vele pogingen en veel ervaring in het benaderen van reeën nog steeds moeilijk vind.

Het is nog wat nevelig en de zon is net boven de horizon als ik in de wat lager gelegen, met pijpenstrootje dichtgegroeide heide een reegeit in het tegenlicht zie staan. Ik slaag er in om ongezien wat dichterbij te komen en wat foto’s te maken. Terwijl ik de geit fotografeer realiseer ik me dat het wel een erg donkergekleurd dier is. Als ze wat later over de hei wegloopt in de richting van wat heuveltjes kan ik goed zien dat het dier een vrijwel zwarte vacht heeft. Door achter dezelfde heuveltjes te blijven kom ik op een plek waarvan ik verwacht dat de geit daar zal passeren op weg naar wat dichtere begroeiing. Ik heb net mijn statief neergezet als ze van het laatste heuveltje naar beneden komt. Ik krijg de kans om één foto te maken voor ze me in de gaten krijgt en in een sukkeldrafje vertrekt. Ik kan ze nog een tijdje tussen de bomen volgen en terwijl ik dat doe zie ik een witte schicht haar pad kruisen.

Onvoorstelbaar! Na de eerste zwarte ree nu ook de eerste witte. Op één dag en tegelijkertijd! Na zolang op zoek geweest te zijn kan ik deze kans niet voorbij laten gaan. Om te proberen het dier ongezien te benaderen moet ik een eind omlopen en een deel van het gebied ingaan waar ik niet mag komen. Hoewel niet roomser dan de paus doe ik dit normaal gesproken niet. Maar ja, deze keer kan ik het toch echt niet laten. Na een ruime omtrekkende beweging verlaat ik het pad en volg een koeienpaadje door de hei en onder bomen door.

Al na een paar minuten zie ik de witte bok al snel een stukje verder onder een vliegden staan. Ik zak door mijn knieën en plaats mijn statief. Turend door de lens wacht ik, zittend op mijn knieën, mijn kans af om een foto te maken. In de hoop dat de bok een paar passen naar voren zet zodat ik vrij zicht heb, wacht ik geduldig af tot al het bloed en gevoel uit mijn benen lijken te zijn weggetrokken. De bok staat ondertussen op zijn gemak achter de takken wat te poetsen en te krabben.

Na een dik kwartier zie ik de bok opkijken en een paar passen mijn kant op zetten. Iets had zijn aandacht getrokken terwijl ik toch nog steeds doodstil zat. Na een korte tijd zet hij een paar passen naar voren in de richting die ik graag wilde hebben en ik maak snel een paar foto’s. De bok maakt zich met een paar sprongen uit de voeten en is uit het zicht verdwenen. Ik draai me om en kijk of er misschien achter me iets te zien is wat de aandacht van de bok heeft getrokken en zie de lokale opzichter van Natuurmonumenten 5 meter achter me zitten. “Heb je hem?”, vraagt hij geïnteresseerd terwijl ik nog met bonzend hart van de schrik zit te bekomen. “Ja, ik heb hem” antwoord ik, me afvragend hoe ik me hieruit zal moeten redden. Tot mijn opluchting maakt hij er totaal geen probleem van. Hij heeft ook een kamera bij zich met telelens en vraagt me om met hem mee te lopen in de richting waar de bok heen is gegaan. Samen zien we het dier even verder tussen het pijpenstrootje staan en kunnen alletwee nog wat foto’s maken voor de bok definitief in de begroeiing verdwijnt. Ik beloof hem een afdruk te sturen als de dia’s gelukt zijn en gaan na een kort gesprek over natuurfotografie ieder onze weg. De weken daarna kom ik hem nog een paar keer tegen terwijl we beiden in ditzelfde deel van het natuurgebied op zoek zijn naar de witte bok.

Zoals beloofd heb ik hem kort na de eerste ontmoeting een afdruk gestuurd van de foto die ik maakte terwijl hij achter me zat.

Nu, een paar jaar later, is de bok er niet meer en onlangs is de opzichter overleden. De bok heeft nog wel voor nageslacht gezorgd met dezelfde kleurafwijking. Twee jaar na de eerste ontmoeting kom ik de zwarte geit weer tegen met daarachter een bijna helemaal wit kalfje.

De Oirschotse fotograaf James van Leuven heeft een boek met de titel “Kleurrijk zwart” uitgegeven met schitterende foto’s van een aantal bijzondere reeën waaronder de zwarte en witte reeën uit dit verhaal.